Sabina Małek - Galicka
Doradca metodyczny kształcenia specjalnego
Dlaczego warto sadzać ucznia w odpowiednim miejscu w klasie?
Początek roku szkolnego to czas, w którym każde dziecko oswaja się z nową przestrzenią, klasą i kolegami. Dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi – np. z niedosłuchem, niedowidzeniem czy trudnościami w koncentracji – odpowiednie miejsce w sali może mieć ogromne znaczenie dla ich komfortu i efektywności uczenia się.
Dziecko słabosłyszące, siedząc bliżej nauczyciela, lepiej odczytuje mowę z ust i łatwiej śledzi przebieg lekcji. Uczeń z wadą wzroku, usadzony blisko tablicy, nie będzie musiał nadmiernie wytężać wzroku, co zmniejszy jego zmęczenie i frustrację. Również dzieci bez orzeczeń skorzystają z przemyślanego usadzenia – uczniowie bardziej rozpraszający się
w skupieniu mogą lepiej pracować, gdy siedzą w spokojniejszej części sali, a ci nieśmiali zyskują odwagę, gdy są bliżej nauczyciela.
Warto więc na początku roku szkolnego spojrzeć na plan miejsc nie tylko jako na organizację przestrzeni, ale jako na pierwszy krok w stronę indywidualizacji i budowania poczucia bezpieczeństwa każdego dziecka. Czasami przesunięcie ławki o metr w prawo może zadecydować o tym, jak uczeń będzie przeżywał codzienne lekcje
Na co zwrócić uwagę, sadzając ucznia w klasie?
• Uczeń słabosłyszący – najlepiej, aby siedział blisko nauczyciela, twarzą do niego, w miejscu dobrze oświetlonym, z dala od źródeł hałasu (np. okna, drzwi, wentylator).
• Uczeń słabowidzący – miejsce blisko tablicy, z dostępem do światła, ale bez oślepiającego słońca; warto sprawdzić, czy z danej ławki uczeń widzi dobrze tekst i obraz.
• Uczeń łatwo rozpraszający się – lepsze miejsce w spokojniejszej części sali, z dala od okna czy drzwi, gdzie bodźców jest mniej.
• Uczeń nieśmiały lub lękliwy – miejsce bliżej nauczyciela, które daje poczucie bezpieczeństwa i ułatwia szybki kontakt wzrokowy.
• Każdy uczeń – pamiętajmy, że czasem drobna zmiana (np. przesunięcie ławki o krok w stronę tablicy) może zwiększyć komfort i zaangażowanie.
Dlaczego warto sadzać ucznia w odpowiednim miejscu w klasie? Sadzenie ucznia w odpowiednim miejscu w klasie to coś więcej niż tylko kwestia organizacyjna — to strategiczne działanie, które może znacząco wpłynąć na jego komfort, zaangażowanie i efektywność nauki. Oto dlaczego warto się nad tym pochylić:
Wpływ na koncentrację i przyswajanie wiedzy
Uczniowie z trudnościami w skupieniu uwagi (np. ADHD) lepiej funkcjonują bliżej nauczyciela, z dala od okien czy drzwi.
Osoby z wadami słuchu lub wzroku powinny siedzieć tam, gdzie mają najlepszy dostęp do bodźców edukacyjnych — np. blisko tablicy lub źródła dźwięku.
????️ Wspieranie relacji i komunikacji
Ustawienie uczniów w układzie podkowy lub grupowym sprzyja interakcji, dyskusjom i współpracy.
Dzieci mają lepszy kontakt wzrokowy, co zwiększa ich zaangażowanie i poczucie przynależności.
Uwzględnienie indywidualnych potrzeb
Niektórzy uczniowie czują się lepiej w mniej eksponowanych miejscach — np. przy ścianie lub w rogu — co może zmniejszyć stres i poprawić samopoczucie.
Uczniowie bardziej ekstrawertyczni mogą lepiej funkcjonować w centrum klasy, gdzie łatwiej nawiązują kontakt z innymi.
???? Ergonomia i zdrowie
Odpowiednie miejsce to także odpowiednie krzesło i biurko — ważne dla prawidłowej postawy ciała i komfortu fizycznego.
Światło, akustyka i przestrzeń wokół ucznia mają wpływ na jego samopoczucie i zdolność do nauki.
Elastyczność i zmienność
Zmiana miejsc może pobudzać mózg do aktywności — nowe otoczenie to nowe bodźce, które mogą zwiększyć motywację.
Dostosowanie miejsc do rodzaju zajęć (np. praca indywidualna vs. grupowa) wspiera różnorodne style uczenia się.
Dobrze przemyślane miejsce w klasie to nie przypadek, ale świadoma decyzja nauczyciela. To drobny gest, który potrafi otworzyć dziecku drzwi do nauki, komfortu i poczucia bezpieczeństwa. Bo czasem wystarczy zmienić miejsce w ławce, aby zmienić sposób, w jaki uczeń doświadcza szkoły.
