Jak zrozumieć dokładnie temat – zagadnienie, nie ucząc się danej definicji na pamięć? Gałązka (gałąź) logicznego myślenia to rodzaj grafu, pozwalający odkryć i nazwać związki przyczynowo-skutkowe JEŻELI.../TO...
Narzędzie te, wspiera proces odróżniania faktów od opinii. Gałązka pomaga łączyć logicznie dane, uczy myślenia i wyciągania wniosków. Dzięki temu możemy zobrazować, że to co robimy ma wpływ, konsekwencje na kolejne wykonywane lub zaniedbywanie przez nas czynności.
W wielu książkach na temat motywacji oraz kształtowania nawyków coraz częściej spotyka się opis tego narzędzia w formie tzw. reguły IF/THEN. James Clear w Atomowych nawykach, wyjaśnia dlaczego warto łączyć nawyk z zachowaniem czynność. Tworzenie zbioru prostych reguł umożliwia wplecenie nowego nawyku w dotychczasowym stylu życia w inny nawyk. Powstaje tutaj tak zwane mikrozachowanie, mikro czynność wchodząca w strukturę logicznej gałęzi – JEŻELI coś robię TO... towarzyszy mi następna czynność, nawyk. Umiejętność odczytywania tych mikro sygnałów tzw. kotwic, może przypomnieć o pewnych pragnieniach, które zaplanowaliśmy wykonywać i następuje rutynowa reakcja wykonywania tej czynności. Dzięki temu po pewnym czasie stajemy się bardziej zmotywowani do dalszego działania. Nagrodą takiego logicznego działania staje się zauważanie postępów, czy to w nowym stylu życia, w motywacji do nauki czy do rozwoju zawodowego a także duchowego.
W książce Macieja Winiarka, Praktyczny przewodnik po myśleniu krytycznym w edukacji, czytamy wypowiedź Pani Oksany Buśko, która dzięki zastosowaniu gałązki logicznej, rozpisała na poszczególne elementy problem, z którym przyszło się jej zmagać podczas codziennej pracy nauczycielskiej. Dzięki wizualizacji i zadawania pytać JEŻELI.../TO... dostrzegła konsekwencje swoich wyborów. Kurczowe trzymanie się przez nią na każej lekcji ocen, zaczęło pogarszać jej relacje z uczniami. Każda lekcja gdzie wyłączniew koncentrowała się na ocenach, była czasem straconym, bo zauważyła, że w tych momentach odbiera swoim uczniom podmiotowość. Zapewne po każdej lekcji wychodziłą zmęczona i utrudzona dlatego postanowiła wprowadzić zmiany.
Na kolejnych lekcjach dała uczniom testy, czyste kartki i wyjaśniła co trzeba zrobić. Uczniowie analizowali tekst, pracując w grupach szukali logicznych powiązań. Spierali się, dyskutowali, argumentowali a następnie zaprezentowali odmienne, ale jakże prawidłowe odpowiedzi. Na koniec ich pracy, nauczycielka usłyszała słowa: „To była świetna zabawa!”
Co czułą Pani Oksana? Dyskomfort bo było inaczej niż zwykle. Uczniowie pracowali sami a ona stałą z boku. Jej wykłady i wywody nie były potrzebne. Uczniowie widzieli co robić i byli zaangażowani i sprawiło im to frajdę – przyjemność.
Cóż więcej trzeba… Łaciński wyraz schola oznacza przecież czas wolny, odpoczynek. Zacznijmy więc odpoczywać w szkole i przeprowadźmy swoją pierwszą przełomową lekcję, by uczniowie autentycznie byli zaangażowani a my bądźmy w ciągłej gotowości, jak moderator który zaczyna pomagać gdy ktoś faktycznie potrzebuje tej pomocy.
Co daje stosowanie narzędzia myślenia krytycznego o nazwie gałęź logiczna? Zapewnia wysiłek. Trzeba odkryć i nazwać związki przyczynowo-skutkowe. JEŻELI dalej tak będzie jak jest TO… No właśnie co będzie dajej? Rozdaj teksty, utórz grupy i pozwól by to uczniowie poszukali co będzie dalej, lub co z czego wynika. Stwórzy dla nich przestrzeń wysiłku intelektualnego, a sam wykorzystaj ten czas na odnalezienie kolejnych inspiracjyjnych metod pracy. Nie pisz scenariuszy, życie samo pisze scenariusze skup się na metodach know-how, byś miał wiedzę jak masz zaangażować ucznió do myślenia. Nie myś za nich.
Film instruktarzowy: Jak czytać Gałąź TOC?
Bibliografia:
