Podstawa programowa w przedmiocie edukacja zdrowotna, edukacja dla bezpieczeństwa i wychowaniu fizycznym dotyka zagadnień związanych z chorobami przewlekłymi a w tym wypadku cukrzycy. W zapisach podstawy, odnajdujemy treści, których realizacja powiązana jest z wiedzą na temat objawów, profilaktyki i udzielania pierwszej pomocy osobom w zagrożeniu zdrowia i życia. Jest to temat niezmiernie aktualny. Analizując doniesienia medialne, okazuje się, że „Cukrzyca typu 1 jest wykrywana w Polsce u jednego na 200-250 dzieci, wyjaśnia na łamach PAP prof. Agnieszka Szypowska, mazowiecka konsultant wojewódzka ds. diabetologii. Pod względem tempa wzrostu zachorowań Polska znalazła się na pozycji lidera w Europie.
Fragmenty treści programowych w/w przedmiotów:
|
EDUKACJA ZDROWOTNA |
EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA |
WYCHOWANIE FIZYCZNE |
|
Szkoła podstawowa Klasa IV- VI
klasa VII- VIII
Szkoła ponadpodstawowa
|
Szkoła podstawowa Klas VIII uczeń:
Szkoła ponadpodstawowa uczeń:
|
Szkoła podstawowa Klas VII - VIII Szkoła ponadpodstawowa uczeń:
|
Poniżej, przedstawiam Państwu propozycję realizacji tych treści w formie projektu, który można zrealizować wybranej klasie w ramach lekcji wychowania fizycznego, edukacji dla bezpieczeństwa, przyrody, biologii, godzin wychowawczych. Może być to również projekt realizowany równolegle w wielu klasach z możliwością dostosowania treści i działań do poziomu klasy, etapu edukacyjnego. Poniżej znajda Państwo propozycje realizacji w jednej klasie, ale modyfikując na własne potrzeby dostosujecie Państwo założenia i organizacje działań w ramach projektu. Uczniowie w trakcie pracy nad projektem uczą się: współdziałania w grupie, planowania pracy, odpowiedzialności, zachowań społecznych, pracy z różnymi źródłami wiedzy, prezentacji działań, a wszystko to sprzyja integracji zespołu klasowego.
Dlaczego projekt?
Jedną z podstawowych umiejętności, w jakie szkoła ma wyposażyć ucznia, jest twórcze myślenie. Stosowanie metod aktywizujących, a w szczególności metody projektu uczy planowania, organizacji pracy, podejmowania decyzje i dokonywania właściwych wyborów. W zaleceniach do realizacji treści podstawy programowej wychowania fizycznego wskazane jest, że doświadczenia edukacyjne w ramach wychowania fizycznego mogą być realizowane w formie np. projektu edukacyjnego, krótkiej prezentacji.
Temat projektu może być sformułowany w sposób: bardzo konkretny i o wąskim zakresie np.: Cukrzyca – pierwsza pomoc czy Cukrzyca to choroba, która….
Temat może być też ogólny i bardzo szeroko traktujący zagadnienia np.: Cukrzyca – wiem, działam. Temat ten możemy podzielić na kilka mniejszych, które opracują pojedyncze osoby lub zespół. Możliwość wyboru tematu pozwala uczniom na zdobycie umiejętności podejmowania decyzji i precyzowania celów działań.
Prezentacja działań projektowych może być elementem integrującym społeczność placówki po przez prezentację np. na godzinach wychowawczych innych klas. Może być to również działanie skierowane również do rodziców i przedstawione np. na wywiadówce lub spotkaniu dla rodziców. Prezentacje mogą odbywać się np. podczas zorganizowanego przez szkołę apelu. Znamienne było by połączenie finału projektu np. z dniem 14 listopada, czyli Światowy Dzień Cukrzycy, aby zwiększyć świadomość na temat cukrzycy i jej wpływu na zdrowie ludzi na całym świecie.
Uczniowie samodzielnie zgłaszają się do realizacji zadań projektowych.
Zespół I – zaprojektowanie i wykonanie plakatu, ulotek informujących o projekcie. Uczniowie samodzielnie wybierają technikę wykonania plakatu. Fotorelacja i zamieszczanie informacji w mediach. Praca w zespole wymaga, aby uczniowie i uczennice posiadali umiejętność komputera i innych urządzeń cyfrowych w oparciu o różne aplikacje i narzędzia informatyczne. Zespół pracował ogólnie dostępnymi narzędziami online, np. w pakiecie Google czy Office 365 oraz tabletu lub smartfona;
Zespół II – przygotowanie prezentacji nt. cukrzycy, jej typów, objawów i sposobów leczenia. Praca w zespole wymagała zdolności wykonywania prezentacji, znajomości zasad funkcjonowania urządzeń multimedialnych, wyszukiwania informacji.
Zespół III – przygotowanie scenek pozoracyjnych tj. scenariusze, pozoranci, sprzęt nt. udzielania pierwszej pomocy osobie z objawami hipoglikemii i hiperglikemii.
Praca w zespole wymagała gotowości do wystąpień publicznych, wiadomości i umiejętności z zakresu pierwszej pomocy oraz zdolności aktorskie, artystycznych i manualnych oraz podejmowania decyzji w sytuacjach stresowych.
Zespół IV– przygotowanie urządzeń do prezentacji, nagłośnienia, organizacja miejsca spotkania. Wspólnie uczniowie zadbali o wystrój, przygotowanie sali na finał projektu, czyli krzesła, stoliki.
Praca w zespole wymagała umiejętności obsługi urządzeń multimedialnych oraz organizacyjnych.
Zadania wykonywane przy wsparciu nauczycieli np.:
Tabela zamieszczona poniżej przedstawia analizę działań projektowych w kontekście ich przełożenia na inspirację do samokształcenia i rozwoju zdolności ucznia.
|
ETAP |
DZIAŁANIE |
OPIS |
KOMPETENCJE KLUCZOWE |
EFEKT DLA UCZNIA (samokształcenia i rozwoju zdolności) |
|
P L A N O W A N I E |
Podział na grupy robocze. Ustalenie zakresu, terminów realizacji poszczególnych działań projektowych.
|
Uczniowie samodzielnie przypisali się do grup roboczych i wspólnie ustalili sposób komunikowania się za pomocą TIK. Na tzw. grupie przeprowadzili burze mózgów nt. nazwy projektu. Uczniowie wspólnie ustalają formę finału projektu, która może być wspólna wywiadówka z rodzicami, prezentacja na forum klasy na godzinie wychowawczej lub prezentacja w innych klasach. |
1. inicjatywność i przedsiębiorczość; 2. kompetencje społeczne i obywatelskie; |
1. samoanaliza własnych mocnych stron, kompetencji oraz zdolności; 2. umiejętność dyskusji i akceptacji odmiennych poglądów i spojrzeń na dany temat, umiejętność kompromisu; 3. umiejętności planowani; |
|
O R G A N I Z A C J A |
Zespół I |
Uczniowie: przygotowywali plakat informujący, przedstawiający, reklamujący projekt oraz ulotki, które będą rozdane słuchaczom; wykonanie fotorelacji i opracowanie informacji o projekcie i zamieszczanie w mediach społecznościowych; |
1. kompetencje informatyczne; 2. kompetencje matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo-techniczne; 3. komunikacja w języku ojczystym; |
1. samodzielny wybór i obsługa komputera i innych urządzeń cyfrowych w oparciu o różne aplikacje i narzędzia informatyczne; 3. wykorzystanie umiejętności plastycznych i własnych zdolności; |
|
Zespół II |
Uczniowie przygotowali prezentację nt. cukrzycy, jej typów, objawów i sposobów leczenia. Samodzielnie wyszukiwali informacji. |
1. kompetencje społeczne i obywatelskie; 2. inicjatywność, przedsiębiorczość 3. świadomość i ekspresja kulturalna;
|
1. umiejętność obsługi urządzeń multimedialnych; 2. zdolności organizacyjne oraz planowania przestrzeni i rozmieszczenia sprzętu i urządzeń; 3. podejmowania decyzji w kwestii dekoracji; |
|
|
Zespół III |
Uczniowie samodzielnie przygotowywali scenki pozoracyjne. Grupa musiała zaplanować przebieg, miejsce i sprzęt na potrzeby sytuacji symulowanych. Wybrane osoby z członków grupy omawiają wykonywaną scenkę pozoracyjną. |
1. inicjatywność i przedsiębiorczość 2. świadomość i ekspresja kulturalna komunikacja w języku ojczystym; 3. umiejętność uczenia się; 4. kompetencje społeczne i obywatelskie; |
1. gotowości do wystąpień publicznych; 2. utrwalenie i poszerzenie wiadomości i umiejętności z zakresu pierwszej pomocy; 3. zdolności aktorskie, artystyczne, wykonywania pozoracji, makijażu. 4. umiejętność konwersacji, sztuki prezentacji. |
|
|
Zespół IV |
Uczniowie: przygotowali projektor, komputer na potrzeby prezentacji; przygotowanie sprzętu nagłaśniającego. Wspólnie uczniowie zadbali o wystrój, przygotowanie auli na wspólne część oficjalna imprezy, czyli krzesła, stoliki. |
1. kompetencje społeczne i obywatelskie; 2. inicjatywność i przedsiębiorczość komunikacja w języku ojczystym; 3. umiejętność uczenia się. |
1. umiejętność konwersacji i komunikacja; 2. organizacja i przygotowanie poczęstunku; 3. umiejętność promocji i obsługi zaproszonych gości; 4. zdolności opiekuńcze i empatia; 5. punktualność, samodyscyplina i przestrzeganie reguł; |
|
|
R E A L I Z A C J A
|
Wspólna wywiadówka |
Realizacja finału projektu, czyli prezentacja działań. |
|
1. umiejętność podejmowania decyzji w sytuacji stresowej; 2. wykonywanie działań projektowych zgodnie z ustalonymi regułami; 3. współpraca i współdziałanie; 4. komunikacja pomiędzy organizatorami przedsięwzięcia; 5. wspólne dążenie do osiągnięcia celu; 6. zdolności organizacyjne, przywódcze; 7. umiejętność podporządkowani się i dostosowania do reguł zasad projektu; |
Dla Wszystkich Państwa zainteresowanych projektem „Cukrzyca – wiem działam” realizowanym przez CEN Koszalin z finałem na konferencji, który miał miejsce 18 listopada 2025 r. polecam materiały pokonferencyjne znajdujące się:
BIBLIOGRAFIA:
