Katarzyna Fiebiger - doradca metodyczny edukacji wczesnoszkolnej
Od Ziemi do gwiazd – nauka o kosmosie w klasach 1–3
Tworzenie systemu solarnego na zajęciach komputerowych w klasach 1–3, to doskonały sposób na połączenie edukacji przyrodniczej z rozwijaniem kompetencji cyfrowych najmłodszych uczniów. Dzięki prostym programom graficznym i aplikacjom edukacyjnym, dzieci mogą w atrakcyjny i zrozumiały sposób poznawać planety, ich kolejność oraz podstawowe cechy. Takie działania rozwijają kreatywność, logiczne myślenie oraz umiejętność pracy z technologią, jednocześnie ucząc się współpracy i samodzielności. Moi uczniowie z Szkoły Podstawowej nr 4 im. Zdobywców Kosmosu w Koszalinie rysowali, ale także projektowali rakiety i pojazdy kosmiczne w programie Paint. Podczas pracy wykazywali się dużą kreatywnością i samodzielnością, chętnie eksperymentując z kształtami oraz kolorami. Zajęcia, były dla nich nie tylko nauką obsługi programu komputerowego, ale także inspirującą podróżą w świat kosmosu i nowych technologii. Uczniowie z materiałów recyklingowych tworzyli także ludki, które mogą symbolizować mieszkańców innych planet lub astronautów odkrywających kosmos. W ten sposób rozwijając wyobraźnię, kreatywność oraz zainteresowanie tematyką wszechświata.
Temat kosmosu można przybliżać dzieciom na różne sposoby, a ruch i przeżywanie może być świetną zabawą podczas której mogą zrozumieć prawa rządzące naszą planetą, układem słonecznym czy kosmosem. Jednym ze sposobów nauki kolejności planet w Układzie Słonecznym jest rymowanka, która szybko wpada w ucho. Moja wiecznie zapracowana mama jutro sama usmaży naleśniki. Pierwsze litery wyrazów są pierwszymi literami planet:
Moja – Merkury
Wiecznie – Wenus
Zapracowana – Ziemia
Mama – Mars
Jutro – Jowisz
Sama – Saturn
Usmaży – Uran
Naleśniki – Neptun
Dzieci siedzą w kole, a na środku leżą planety zapisane na kartkach i odwrócone napisami. Dziecko ubrane na żółto jest Słońcem i siada w środku koła. Zamiast stroju, może mieć na głowie opaskę, lub trzymać kartkę z napisem. Dzieci po kolei mówią rymowankę, każde po jednym słowie. Osoba, która wypowie ostatnie - "naleśniki" wstaje i ciągnie jedną z kartek leżących na podłodze. Odczytuje nazwę planety, mówi która to w kolejności od Słońca i kładzie ją w odpowiednim miejscu. Gra toczy się do ułożenia wszystkich planet. Zabawę można prowadzić na czas i grupa, która ułoży szybciej, ta wygrywa.
Napisy te można wykorzystać do zabawy, przy piosence "W układzie słonecznym, wirują planety".
Zachęcam także do skorzystania z zasobu Orbit. Na moich lekcjach bardzo się sprawdziła. Wchodząc na tę stronę, (korzystając z przeglądarki Chrom) klikamy prawym przyciskiem myszy i zakładkę - przetłumacz na język polski. Wówczas instrukcja będzie dostępna po polsku i uczniowie mogą dodawać planety - wybrać kolor, wielkość, szybkość poruszania, orbity (różne położenia, kąty). Po ustawieniu wszystkiego włączamy animacje i układ solarny wprawiamy w ruch. Tu filmik. To świetne, edukacyjne i kreatywne narzędzie jest bardzo przydatne przy omawianiu tematów związanych z kosmosem i planetami.
W Koszalinie warto się także wybrać do obserwatorium. To Obserwatorium Astronomiczne w Koszalinie znajduje się przy ulicy Gnieźnieńskiej. Obiekt jest częścią Pałacu Młodzieży i jest dostępny dla zwiedzających. Oferuje bezpłatne zajęcia edukacyjne, po wcześniejszym umówieniu się. Tam dzieci mają możliwość rozwijania ciekawości poznawczej oraz zainteresowań naukowych poprzez bezpośredni kontakt z astronomią. Udział w takich zajęciach sprzyja kształtowaniu umiejętności obserwacji, zadawaniu pytań i logicznego myślenia. Jest to również wartościowa forma edukacji autdoorowej, która wspiera wszechstronny rozwój uczniów, oraz uatrakcyjnia proces dydaktyczno-wychowawczy.
Moja Szkoła Podstawowa nr 4 w Koszalinie w 2016 roku zmieniła swojego patrona. Dotychczasowego, którym był kosmonauta Władimir Komarow, zastąpiono patronatem „Zdobywców Kosmosu” w związku z dekomunizacją nazw i symboli. Decyzja o takiej zmianie, została podjęta przez lokalne władze i społeczność szkolną. Logo i wystrój szkoły również nawiązuje do tematyki kosmicznej. Symbolika naszej szkoły, wzmacnia poczucie tożsamości i wspólnoty wśród uczniów oraz nauczycieli. Motyw „Zdobywców Kosmosu” inspiruje do rozwijania ciekawości świata, ambicji poznawczych i postaw twórczych, a także sprzyja budowaniu nowoczesnego, motywującego klimatu edukacyjnego. Fakt, że drugi polski kosmonauta/astronauta Sławosz Uznański-Wiśniewski, który w czerwcu 2025 roku poleciał w kosmos jako drugi Polak po Mirosławie Hermaszewskim (w 1978 roku.), stanowi dla uczniów silne źródło motywacji i inspiracji. Pokazuje, że dzięki nauce, wytrwałości i pasji możliwe jest realizowanie nawet najbardziej ambitnych marzeń. W kontekście edukacji, wydarzenie to podkreśla znaczenie rozwijania kompetencji matematyczno-przyrodniczych, oraz zainteresowań naukowych już od najmłodszych lat.
Tu lapbook o kosmosie - pobierz
