XI 2024 Ćwiczenia logopedyczne na jesienne dni

Małgorzata Pietruk

doradca metodyczny wychowania przedszkolnego

malgorzatapietruk@cen.edu.pl

ĆWICZENIA LOGOPEDYCZNE NA JESIENNE DNI

Jesień to czas pełen barw, spadających liści i kropel deszczu uderzających o szybę. To doskonała okazja, by zadbać o rozwój mowy naszych wychowanków. Ćwiczenia logopedyczne można z łatwością wpleść w codzienne jesienne aktywności, co sprawi, że dzieci chętnie będą brały w nich udział. Poniżej przedstawiam kilka pomysłów na zabawy, które pomogą rozwijać mowę i przyczynią się do lepszego artykułowania dźwięków.

Zbieranie i opisywanie liści

Spacer po parku lub lesie w poszukiwaniu kolorowych liści to nie tylko okazja do aktywności na świeżym powietrzu, ale również świetny moment na ćwiczenia logopedyczne.

Opisujemy liście: Pozwól dziecku zebrać kilka różnych liści, a następnie zachęć je do opisania ich. Jakie mają kolory? Czy są małe czy duże? Jaki mają kształt? To doskonała okazja do ćwiczenia słownictwa i rozwijania umiejętności budowania zdań.
Rymowanki o liściach: Wymyślanie krótkich wierszyków i rymowanek związanych z jesienią rozwija percepcję słuchową oraz pomaga w nauce rytmu mowy. Na przykład: „Liść czerwony, liść brązowy, każdy liść jest wyjątkowy”.

2. Jesienne dmuchanie – ćwiczenia oddechowe

Ćwiczenia oddechowe to istotna część terapii logopedycznej. Jesień oferuje wiele możliwości, by je realizować w formie zabawy.

Dmuchanie na liście: Daj dziecku lekkie liście i poproś, aby delikatnie na nie dmuchało. Można urządzić zawody – kto pierwszy przedmucha swój listek na drugi koniec stołu.
Dmuchanie na piórka lub lekkie bibułki: Można używać jesiennych kolorów papieru, tworząc z nich małe listki. To ćwiczenie wspomaga rozwój prawidłowego toru oddechowego oraz wzmacnia mięśnie aparatu mowy.

3. Jesienne piosenki i wierszyki

Muzyka i rytm to doskonały sposób na ćwiczenie mowy, szczególnie gdy chodzi o naukę nowych słów i prawidłowego akcentowania.

Piosenki o jesieni: Wybierz proste piosenki o tematyce jesiennej. Dzieci uwielbiają śpiewać, a dzięki powtarzaniu wyrazów utrwalają prawidłową artykulację.
Wierszyki z trudnymi głoskami: Można wybrać wierszyki zawierające trudniejsze głoski, takie jak "sz", "cz", "ż", "r". Na przykład: „Jesień idzie przez park, szumią liście – szast, prast!”.

4. Jesienne zagadki

Zagadki to świetny sposób na ćwiczenie myślenia logicznego i rozwijanie słownictwa. W jesiennym klimacie można stworzyć zagadki dotyczące typowych jesiennych elementów, takich jak kasztany, żołędzie, deszcz czy dynie.

Przykład zagadki: „Ma kapelusz na głowie, rośnie w lesie sobie. Czasem jest czerwony, czasem brązowy, znajdziesz go pod drzewem, gdzie mech zielony.” (Odpowiedź: grzyb)
Zagadki dźwiękowe: Można wykorzystać dźwięki natury, takie jak szum liści, odgłos deszczu, i poprosić dziecko o ich rozpoznawanie oraz opisywanie.

5. Kasztanowe wyzwania – ćwiczenia manualne i artykulacyjne

Kasztany są nieodłącznym elementem jesiennych spacerów. Można je wykorzystać do stworzenia zabaw wspomagających rozwój mowy.

Tworzenie postaci z kasztanów: Podczas tworzenia ludzika z kasztanów, zachęć dziecko do opowiadania historii o stworzonej postaci. Można również wymyślać imiona, co pomoże w ćwiczeniu wymowy różnych głosek.
Ćwiczenia artykulacyjne: Wykorzystaj kasztany jako element zabawy – dziecko może trzymać kasztan na języku i próbować wymawiać proste sylaby, takie jak „ta-ta”, „la-la”, „ka-ka”. To ćwiczenie pomaga wzmocnić mięśnie języka.

6. Malowanie ustami – ćwiczenia mimiczne

Jesień to czas kreatywnych prac plastycznych. Możemy jednak połączyć je z ćwiczeniami logopedycznymi.

Malowanie liści: Dziecko może dmuchać przez słomkę na krople farby, tworząc obrazki przypominające gałązki lub liście. Ćwiczenie to rozwija prawidłowy tor oddechowy.
Ćwiczenia mimiczne: Zachęć dziecko do udawania, że jest wietrzykiem – niech mocno wydycha powietrze przez usta, napinając przy tym wargi. Można także „grzać ręce” ustami, co jest doskonałym ćwiczeniem na poprawę ruchomości warg.

7. Jesienne historyjki obrazkowe

Korzystając z gotowych lub samodzielnie stworzonych obrazków o jesiennej tematyce, można bawić się w układanie historii.

Opowiadanie historii: Pokazuj dziecku obrazki z jesiennymi motywami, takimi jak spacer w deszczu, zbieranie kasztanów, czy zabawa w parku. Poproś, aby ułożyło krótką opowieść na ich podstawie. To świetne ćwiczenie na rozwijanie umiejętności narracyjnych i logicznego myślenia.
Kolejność zdarzeń: Daj dziecku trzy obrazki i poproś, aby ułożyło je w odpowiedniej kolejności, a następnie opowiedziało, co się wydarzyło.

Jesienne dni to idealny czas na wspólne ćwiczenia logopedyczne. Dzieci uczą się poprzez zabawę, dlatego warto korzystać z sezonowych inspiracji, takich jak liście, kasztany, czy deszczowe dni. Regularne, codzienne ćwiczenia nie tylko wspomogą rozwój mowy, ale także zapewnią wiele radości i satysfakcji zarówno dzieciom, jak i ich rodzicom. Nie zapominajmy, że najważniejsze jest, aby ćwiczenia logopedyczne były dla dziecka przyjemne i ciekawe. W ten sposób łatwiej będzie osiągnąć zamierzone efekty, a także rozwijać pasję do nauki i odkrywania świata.