III 2026 Sensoryczne zabawy matematyczne

 

Małgorzata Pietruk

doradca metodyczny wychowania przedszkolnego

malgorzatapietruk@cen.edu.pl

 

 

Sensoryczne zabawy matematyczne

 

Skutecznym i naturalnym sposobem wspierania rozwoju pojęć matematycznych są zabawy sensoryczne, które angażują zmysły dziecka i umożliwiają uczenie się poprzez doświadczenie. Dzięki nim nauka staje się atrakcyjna, zrozumiała i dostosowana do możliwości rozwojowych dzieci.

Zabawy sensoryczne polegają na stymulowaniu zmysłów: wzroku, słuchu, dotyku, węchu, smaku oraz zmysłu ruchu i równowagi. Dziecko, manipulując różnorodnymi materiałami, poznaje świat w sposób bezpośredni i wielozmysłowy. Takie doświadczenia są podstawą do tworzenia pojęć, w tym również pojęć matematycznych. Poprzez dotykanie, porównywanie, przesypywanie czy układanie przedmiotów dziecko uczy się obserwować różnice i podobieństwa, co stanowi fundament myślenia matematycznego.    

Zabawy sensoryczne sprzyjają rozwijaniu wielu podstawowych pojęć matematycznych.

Należą do nich: 

  • Pojęcia liczbowe – liczenie elementów, porównywanie liczebności zbiorów, dodawanie i odejmowanie w prostych sytuacjach zabawowych.
  • Pojęcia wielkościowe – rozróżnianie pojęć takich jak: duży – mały, długi – krótki, ciężki – lekki, pełny – pusty.
  • Pojęcia geometryczne – rozpoznawanie kształtów, tworzenie figur, układanie mozaik i konstrukcji przestrzennych.
  • Pojęcia związane z porządkowaniem – klasyfikowanie, segregowanie, układanie według określonej cechy, np. koloru, faktury czy wielkości.
  • Orientacja przestrzenna – określanie położenia przedmiotów (nad, pod, obok, przed, za).

 

Przykłady zabaw sensorycznych rozwijających pojęcia matematyczne

 

Liczenie na dotyk

Dzieci otrzymują woreczki sensoryczne wypełnione różnymi materiałami (asola, ryż, kasztany, kulki). Zadaniem dziecka jest wyjęcie elementów I przeliczenie ich bez użycia wzroku lub po jego włączeniu – w zależności od poziomu trudności. Zabawa rozwija pojęcie liczby, koncentrację oraz zmysł dotyku.

 

Matematyczna ścieżka sensoryczna

Na podłodze układana jest ścieżka z różnych faktur (mata piankowa, folia bąbelkowa, tkanina, karton). Na poszczególnych polach umieszcza się cyfry, figury geometryczne lub kropki do liczenia. Dziecko, przechodząc ścieżkę, wykonuje polecenia: nazywa cyfrę, liczy elementy lub rozpoznaje kształt. Zabawa rozwija orientację przestrzenną i pojęcia liczbowe.

 

Segregowanie skarbów

Dzieci otrzymują zestaw drobnych przedmiotów (kamienie, muszle, guziki, koraliki). Zadaniem jest posegregowanie ich według jednej lub kilku cech: koloru, wielkości, kształtu lub faktury. Zabawa kształtuje umiejętność klasyfikowania, porównywania oraz logicznego myślenia.

 

Matematyka w piaskownicy

Dzieci napełniają pojemniki piaskiem lub wodą, porównują ich pojemność oraz przeliczają łyżki lub kubeczki potrzebne do zapełnienia naczynia. Zabawa wprowadza pojęcia objętości, ilości oraz podstawy mierzenia.

 

Pudełka pełne niespodzianek

Dzieci otrzymują pudełka wypełnione różnymi przedmiotami. Bez patrzenia losują elementy i określają ich cechy: wielkość, kształt, fakturę, a następnie liczą, ile ich wyjęły. Zabawa rozwija analizę sensoryczną oraz umiejętność porównywania.