Ta strona używa plików cookie w celu usprawnienia i ułatwienia dostępu do serwisu oraz prowadzenia danych statystycznych. Dalsze korzystanie z tej witryny oznacza akceptację tego stanu rzeczy.    Polityka Prywatności       AKCEPTUJĘ

V 2020 Wspieranie młodszych dzieci w umiejętnościach klasyfikowania oraz łączenia przyczyny ze skutkiem - materiały do pracy zdalnej

Renata Pietras-Pacynko

Doradca metodyczny wychowania przedszkolnego

Nasze małe pociechy często tworzą zadziwiające skojarzenia, opowiadają zestawiając obok siebie niezrozumiałe dla nas fakty i relacje. Aby wspierać myślenie dziecka należy tak organizować proces uczenia się, aby dziecko miało możliwość łączenia przyczyny ze skutkiem i wnioskowania o ty, które zmiany są odwracalne, a które nieodwracalne. Należy podczas zabaw odnosić treści do sfery najbliższego otoczenia dziecka z uwzględnieniem jego różnic indywidualnych. Wspieranie dziecka będzie skuteczniejsze jeśli podczas zajęć – zabaw, dziecko będzie miało możliwość dotykania, składania, rozkładania, nakładania, przesuwania. Takie doznania przyczyniają się do łatwiejszego poznawania „najbliższego świata” przez dziecko. W trakcie działania dzieci manipulując uczą się określać pierwsze związki np. ustawiam klocki jeden na drugim i wieża jest coraz większa….; ustawiłem krzywo klocki i moja wieża przewróciła się… itp. Zatem dziecko uczy się określać związki przyczynowo – skutkowe, zaczyna przewidywać co może się stać.  Podczas tego typu zabaw dorosły może naprowadzać dziecko używając słów: spójrz…; zobacz co się stanie…; tym razem może inaczej, jak myślisz… itp.

Opis zabaw wspierających umiejętności klasyfikowania oraz łączenia przyczyny ze skutkiem wraz z gotowymi pomocami do druku dla nauczycieli i rodziców:

  • Gra w domino

Dzieci siadają w parach naprzeciw siebie (może być dziecko i rodzic). Każda osoba posiada komplet kart. Zaczyna osoba wspólnie ustalona. Gra polega na kolejnym układaniu kart, dopasowując do ułożonej karty. Prosimy każdego gracza aby mówił np. czerwony trójkąt i żółte koło. Druga osoba dokładając kartę mówi: żółte koło pasuje do żółtego koła itd.

Początkowa gra może najmłodszym dzieciom sprawiać kłopot i dobieranie kartoników będzie problemem. Później dzieci będą układały zdecydowanie szybciej i operacje umysłowe będą przebiegały sprawniej.

Komplet 28 kart - do druku

  • Opowiadanie ilustrowane kartami

Jeśli do zabawy przystępują dwie osoby, to każda siada obok siebie. Każda z osób posiada taką samą talię kart – rysunków. Osoba dorosła rozpoczyna opowiadanie pokazując obrazki. Dziecko uważnie słucha i układa takie same obrazki przed sobą jak prezentuje to dorosły. Jeśli w trakcie opowiadania powtarzane są osoby, bądź zwierzęta, dziecko układa karty według opowiadania (przekłada je tak jak mówi treść opowiadania) przykład poniżej. Grę powtarzamy. Możemy w kolejnych dniach samodzielnie układać opowiadania wykorzystując gotowe karty.

Opowiadanie „Gospodarstwo Tadzia” – do druku

Karty do opowiadania – do druku

  • Grupowanie obiektów zgodnie z ich przeznaczeniem „Wielkie porządki”

Sprzątanie to doskonała okazja do nauki segregowania i klasyfikowania. Dziecko zastanawia się co i gdzie należy umieścić, które klocki i zabawki wkłada do pojemników, a które odkłada na półkę. Przyczynia się to jednocześnie do nauki dbania o swoje zabawki i porządkowania pokoju. Każde porządki powinny rozpoczynać się od omówienia z dzieckiem co, gdzie leży i jak należy sprzątać pokój. Następnie wszystkie zabawki należy umieścić na środku pokoju. Następuje porządkowanie: układanie wszystkich zabawek, klocków na właściwych miejscach. Dorosły może jednocześnie umieścić podpisy miejsca zabawek np. klocki, lalki, biurko, kredki itp. Na koniec następuje omówienie segregowania i układania; sprawdzenie czy wszystko znalazło swoje miejsce.

  • Jak dobrze zaplanować wyjście „Wyprawa do parku”

Warto omówić jak należy się przygotować i dobrze zaplanować wyjście np. na plac zabaw, do parku. Dzięki takiemu przygotowaniu dziecko dostrzeże logikę dobrego planu, pomoże mu przewidzieć co może się zdarzyć.

Na początek omawiamy z dzieckiem wyjście do parku. Ustalamy, że takie wyjście musi się odbyć kiedy będzie słonecznie. Rozmawiamy co musimy zabrać ze sobą, co może nam być potrzebne. Kiedy nadchodzi ustalony dzień i jest słonecznie, przed wyjściem przygotowujemy wszystkie potrzebne rzeczy: koc, napoje, piłkę, książkę. Taki plan czynności pozwoli dziecku i nauczy go planowania swoich działań w przyszłości.
Wyprawa do parku przebiega według ustalonego planu: planowanie, przygotowanie potrzebnych materiałów, wyjście. Podczas pobytu w parku kolejne ustalenia: rozkładamy koc, zabrane przedmioty i posiłek. Spędzamy czas, a o ustalonej porze wszystko zbieramy, porządkujemy i wracamy. Każdą czynność omawiamy z dzieckiem i tłumaczymy. Po powrocie do domu rozmawiamy z dzieckiem co nam dało dobre przygotowanie i planowanie swoich działań, czego dzięki planowaniu uniknęliśmy.

  • Teatrzyki kukiełkowe, przedstawienia, opowiadania

Przedstawienia, opowiadania zdecydowanie mogą się przyczynić do ułatwienia myślenia dziecka, dokonywania operacji umysłowych dotyczących wiązania przyczyny ze skutkiem. Dodatkowym atutem jest możliwość wprowadzenia treści wychowawczych i kształcących. Warto w swojej pracy stosować dużo opowiadań, mogą być poparte kolorowymi obrazkami, odgłosami przyrody. W opowiadaniach tego tupu stosujemy zasadę, że każda przyczyna musi mieć skutek – musi być wyraźnie ukazana.

  • Historyjki obrazkowe

Można wykonać je samodzielnie, wycinając kolorowe ilustracje z czasopism dziecięcych. Możemy znaleźć gotowe karty – historyjki. W swojej pracy wykorzystuję m.in. karty szkolnej oficyny wydawniczej eurotest.pl

Historyjka obrazkowa „Od ziarenka do bochenka”
(karty objęte prawami autorskimi, nie do druku)

Wprowadzanie historyjek obrazkowych:
- Dorosły siada naprzeciw dziecka. Kładzie przed nim ostatni obrazek z historyjki i szczegółowo go omawia, zadając jednocześnie pytania dziecku: co widzi na obrazku itp. Po omówieniu obrazka, odwraca go na drugą stronę aby nie rozpraszał uwagi dziecka przy kolejnych obrazkach.
- Następnie pokazuje dziecku pierwszy obrazek i ponownie zadaje dziecku pytania – wspólnie omawiają obrazek. Dorosły pomaga dziecku dostrzec to co może łączyć oba obrazki. Ponownie zasłania obrazek.
- Przystępuje do oglądania drugiego obrazka z serii. Tak postępuje aż wszystkie obrazki zostaną obejrzane i omówione.
- Ostatnim etapem będzie odwrócenie wszystkich obrazków i ułożenie ich według kolejności od pierwszego do ostatniego. Łączymy przyczynę ze skutkiem.
Jeśli dziecko ma trudności w zrozumieniu i ułożeniu kolejności, zabawę z historyjką zaczynamy od początku.